90% “hộp đen” vừa lắp đã... hỏng
Dân trí


90% “hộp đen” vừa lắp đã hỏng, 10% số thiết bị còn lại cũng chưa biết “ngã bệnh” lúc nào. “Nghi án” hỏng hóc này đang được xem xét và đã có những lưu ý đặc biệt về chất lượng thiết bị cũng như sự cố tình can thiệp của lái xe tới thiết bị.

Thiết bị giám sát hành trình lắp trên các phương tiện liên tục bị hỏng

Quy định lắp đặt thiết bị giám sát hành trình GPS (hộp đen) được Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải) cho biết được thực hiện đúng thời hạn 1/7/2012. Sau hơn 1 tháng lắp đặt và đưa vào sử dụng “hộp đen”, đa phần các doanh nghiệp vận tải đều thừa nhận nhiều lợi ích mà “hộp đen” mang lại trong việc quản lý phương tiện, người lái và giám sát hành trình... Nhưng chính các doanh nghiệp cũng phàn nàn rằng lái xe liên tục báo về là thiết bị này bị lỗi.

Công ty Cổ phần Vận tải ô tô số 2 có 200 đầu xe đã lắp đặt “hộp đen” nhưng chỉ sau hơn 1 tháng, tỷ lệ thiết bị còn hoạt động chỉ khoảng 10%; 90% còn lại lái xe đều báo đã hỏng, thậm chí vừa sửa xong lại tiếp tục báo hỏng.
Tương tự, Hợp tác xã Thăng Long - đơn vị đang quản lý hơn 50 đầu xe có lắp “hộp đen” - cũng than phiền thiết bị không đáp ứng đúng nhu cầu, không thực hiện được các tính năng cơ bản như phát tín hiệu, ghi nhận hình ảnh…

Trước sự việc này, các công ty sản xuất hộp đen lý giải thị trường đang có dấu hiệu cung vượt cầu, quá nhiều doanh nghiệp hợp chuẩn được công nhận nên khó kiểm soát chất lượng. Nhiều nhà cung cấp thiết bị chào bán sản phẩm đã cắt bớt tính năng, tiêu chuẩn kỹ thuật với giá rất thấp, chỉ bằng 1/2, 1/3 so với giá chuẩn.

“Một số thiết bị đang lưu hành trên thị trường đã bị cắt bớt tính năng về cảnh báo tốc độ, lái xe quá thời gian quy định nhằm hạ giá thành sản phẩm, tạo sự cạnh tranh không lành mạnh” - đại diện Công ty điện tử Bình An nói.

Còn ông Bùi Danh Liên - Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội - thì cho rằng khi bán thiết bị “hộp đen” các đơn vị cung cấp thường đưa ra giá tổng thể đối với mỗi thiết bị từ 7-9 triệu đồng, nếu đơn vị vận tải yêu cầu cắt bớt tính năng, giá thiết bị chỉ còn một nửa.

“Chưa có nhà cung cấp nào khẳng định phần mềm quản lý thiết bị hộp đen có thể cập nhật được quy định tốc độ ở tất cả các tuyến đường, dẫn đến chuyện cảnh báo sai, gây bức xúc cho lái xe và doanh nghiệp. Ngoài ra, còn một số chức năng cần thiết như: kiểm soát việc thay lái xe, cổng cắm máy in của cảnh sát giao thông… phần lớn chưa lắp đặt”. - ông Liên dẫn giải.

Bên cạnh đó, theo ghi nhận của PV, nhiều doanh nghiệp vận tải nhìn nhận việc không có lái xe nào muốn bị kiểm soát và theo dõi khi đi đường nên có thể “hộp đen” bị lỗi; một phần có thể do lái xe cố tình đối phó khi tìm mọi cách để “tác động” đến thiết bị, tuy nhiên để thực hiện việc này không hề đơn giản.

Theo ông Liên, nếu muốn can thiệp vào “hộp đen” đang hoạt động, lái xe sẽ mất khoảng 15-20 phút để mở rồi mới có thể cắt dây nối, khi đó thiết bị sẽ ngừng hoạt động. Vì thế, nếu doanh nghiệp giám sát tốt thì sẽ phát hiện được ngay khi tín hiệu tại trung tâm điều hành bị mất và doanh nghiệp có thể kiểm tra khá đơn giả. Còn doanh nghiệp nào nói rằng không thể kiểm soát được lái xe thì có thể coi là cố tình lách luật.

Về tình hình này, Vụ Vận tải (Bộ Giao thông Vận tải) - cơ quan quản lý cao nhất của ngành - cũng thừa nhận có tồn tại một số vấn đề như: sử dụng thiết bị chưa phù hợp với quy chuẩn, lắp mà chưa sử dụng vào việc quản lý và giám sát hành trình...

“Đối với trường hợp các đơn vị lắp hộp đen trước khi Bộ ban hành quy định, ông Thành cho rằng, Bộ đã giao các cơ quan liên quan phối hợp nâng cấp thiết bị cho phù hợp với quy chuẩn. Yêu cầu kiểm tra các đơn vị chưa lắp và kiểm chuẩn thiết bị để xác định lỗi. Với các thiết bị không hợp chuẩn, cơ quan chức năng sẽ thu hồi giấy phép doanh nghiệp lắp đặt và nhà cung cấp hộp đen” - đại diện Vụ Vận tải khẳng định.

Riêng về “nghi án” lái xe tắt hoặc phá hỏng thiết bị, Vụ này cho biết: Theo lộ trình thì đến tháng 7/2013 mới là thời hạn xử phạt về hộp đen, khi đó mới có thể xác định trách nhiệm của người lái xe với việc lắp thiết bị và phương tiện. Còn hiện tại, trách nhiệm lắp và duy trì thiết bị thuộc về các doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào không quản được lái xe, thì coi như không có đủ điều kiện kinh doanh và hoạt động. Lúc đó Bộ có thể xem xét đề nghị tước giấy phép kinh doanh.

Ngoài ra, Bộ GTVT yêu cầu các đơn vị quản lý vận tải, quản lý tuyến thực hiện kiểm tra doanh nghiệp vận tải trên địa bàn về việc đã lắp thiết bị hay chưa và thiết bị có hoạt động không thông qua việc kiểm soát hành trình của từng chuyến xe, phương tiện nào vi phạm sẽ thu hồi phù hiệu và thu hồi đến một tỷ lệ nhất định sẽ đình chỉ hoạt động của doanh nghiệp.

Chiêu moi tiền của thợ sửa xe máy
VnExpress


Chỉ định bơm lốp nhưng khi ra khỏi quán chủ xe có thể phải thanh toán tiền triệu khi có thêm những bệnh mới như hỏng IC, gãy trục số.

Độc giả Nguyễn Văn chia sẻ với VnExpress về một lần bã xã anh bị thủng săm khi qua ngã 5 Nguyễn Lương Bằng - Khâm Thiên - Kim Liên (Hà Nội) lúc 10 giờ đêm. Thợ kêu thay săm. Xong đâu đấy thì xe không đề, không nổ. Anh thợ bảo thay IC. Vợ anh không chịu và gọi chồng tới đón. Hôm sau mang ra hiệu gần nhà phát hiện dây điện phía sau yếm bị rút ra. Chỉ cần cắm vào là xe nổ máy như thường.

Vị trí ốc bưởng trên xe Honda Dream.

Tiến Trung, sinh viên Đại học Bách Khoa cũng gặp tình huống tương tự. Từ việc lốp non hơi, mang vào tiệm thành nặng tới mức "gãy trục số" với cái giá 2 triệu đồng. "Sinh viên năm 2 nên mới nghe tôi chết đứng người vì trong túi chỉ còn 15.000 đồng. Gọi điện về quê cho bố, bố biết bị lừa nhưng nước xa không cứu được lửa gần, đành thuyết phục qua điện thoại cho họ 200.000 đồng", Trung chia sẻ.

Trường hợp của Trung tương tự như anh Hà Văn Kiên đã gặp khi vô tình vào bơm xe tại một quán trên đường Nguyễn Lương Bằng (Hà Nội). Người sửa "tranh thủ" lúc chủ xe không để ý chỉnh lại ốc bưởng làm côn không ăn nên xe đứng im dù vào số và nổ bình thường.

Trên Quốc lộ 1 từ TP HCM đi Vũng Tàu, nhiều người gặp tình trạng xe bị cháy IC khi vào sửa, dù sự cố ban đầu chỉ là thủng săm. "Không biết họ làm thế nào mà tôi ngồi ngay cạnh quan sát nhưng cuối cùng IC vẫn cháy. Họ thay hàng Trung Quốc mà tới mấy trăm ngàn. Về thành phố tôi lại phải mua đồ chính hãng lắp vào", độc giả Minh Tâm viết cho VnExpress.

Anh Hưng, thợ sửa xe lâu năm của Head Thắng Lợi cho biết những thợ gian có rất nhiều mánh. Họ cố tình phá xe nhưng đôi khi chỉ tạo ra dấu hiệu bất thường nhằm hù dọa. Chẳng hạn một vị khách dựng xe vào mua hàng trên đường Phố Huế (Hà Nội). Lúc quay ra có người báo giảm xóc sau chảy dầu và nhiệt tình chỉ dẫn. Vị khách không ngần ngại nhờ "sửa hộ" mà không biết rằng dầu đó do chính anh ta đổ vào.

Về hiện tượng chết IC, anh Thái Minh Tuấn, giám đốc công ty Microtech, cho biết xe bị thợ "luộc" kiểu đó chủ yếu là Yamaha. Trên hầu hết xe máy, từ máy phát có ít nhất 4 dây ra gồm dây kích (xác định vị trí pít-tông), dây lửa cung cấp điện cho hệ thống, dây sạc ác-quy và dây mát. Trên Yamaha cụm dây này có một đoạn hở ra ngoài. Thợ lợi dụng lúc khách sơ ý làm đứt dây mát hoặc dây kích làm xe không nổ máy, rồi đổ cho hỏng IC.

Dây đai xe tay ga sẽ bị nứt nếu như bị gấp ngược (mặt răng hướng ra ngoài).

Giải pháp
Khi gặp sự cố trên đường, nếu có cơ hội lựa chọn cần tìm những cửa hàng lớn, nhiều khách sửa chữa, hạn chế dắt xe vào cửa hàng dựng tạm. Khi sửa chữa ở cửa hàng lạ mà xe xuất hiện dấu hiệu bất thường chủ xe không nên cho thợ mở máy bởi họ càng mở sẽ càng thêm bệnh.

"Nếu thấy nghi ngờ, bạn nên gọi người tới giúp và tìm cách đưa xe về nơi uy tín. Trong trường hợp đêm khuya, xa nhà không tìm được ai thì phải mặc cả giá trước", độc giả Mạnh Quang chia sẻ.

Hiện nay người đi xe máy thường chủ quan, cho rằng chi phí sửa chữa thấp nên không để ý thợ làm gì. Họ ngồi đọc báo, nghe điện thoại, vào mạng nên thợ nói gì cũng tin, bởi không có bằng chứng đối chất.

Thói quen "đi xe tới khi hỏng" cũng tạo điều kiện cho thợ móc túi. Từ lỗi đơn giản sẽ sinh ra bệnh mới. Ví như không thay dầu thường xuyên sẽ dẫn tới máy yếu, bị khói. Thợ căn cứ vào đó bắt thêm bệnh mòn séc-măng, mòn su-páp, hỏng đầu bò khiến tiền sửa chữa lên tới hàng triệu đồng.

Vì vậy, khách hàng nên tuân thủ đúng quy định về bảo hành bảo dưỡng, thay dầu máy và dầu trục láp đúng hạn. Với xe tay ga cần kiểm tra nước làm mát và xúc rửa lọc gió thường xuyên. Bơm tại các hiệu uy tín ngay khi lốp có dấu hiệu non hơi. Bảo dưỡng tổng thể xe theo khuyến nghị của hãng in trong sổ bảo hành.

"Nếu hiểu về xe, chăm sóc tốt thì xác suất hỏng hóc giữa đường là rất thấp. Khi đó không ai có cơ hội lừa chúng ta. Sau mỗi bài học, người chủ phải thay đổi cách nhìn nhận với phương tiện mà mình đang đi. Không có gì tốt hơn phòng bệnh", Nguyễn Sơn, người thợ có 15 năm trong nghề trên đường Lạc Long Quân (Hà Nội) nói.